De tempel van Luxor

De tempel van Luxor werd omstreeks 1500 v. Chr. door Amenothep III gebouwd en is gewijd aan de goden Amon, Moet en Chonsou. De tempel werd in 1881 door Gaston Maspero ontdekt. Daarna duurde het nog meer dan een eeuw vooraleer arbeiders op de binnenplaats een geheime bergplaats met vijf koninklijke beelden uit het Nieuwe Rijk zouden ontdekken. Verder vond men er nog een 20-tal beelden van farao’s en godheden uit verschillende perioden. Deze worden nu tentoongesteld in het museum van Luxor. De tempel van Luxor fascineert van de klassieke oudheid tot op heden veel architecten, kunstenaars en wetenschappers met haar mysterieuze proporties.  Komt de obelisk aan de ingang van de tempel u bekend voor? Dat is niet verwonderlijk. Oorspronkelijk stonden er 2 identieke exemplaren aan de ingang van de tempel, één ervan werd in de 19de eeuw naar de Place de la Concorde in Parijs verhuisd. Op de binnenplaats van Ramses II staat de Aboe al-Haggag moskee.  Het is één van de oudste moskeeën van de stad en werd er gebouwd toen de tempel van Luxor nog helemaal onder het woestijnzand lag bedolven.

De tempel van Karnak

De tempel van Karnak en de tempel van Luxor waren vroeger met elkaar verbonden door een 2,5 km lmet sfinxen afgelijnde laan. Momenteel wordt deze ceremoniële weg volledig gerestaureerd. Thebe werd rond beide tempels opgebouwd. In 1858 groeven de Egyptologen Champollion en Mariette de tempel van Amon op. De tempel van Karnak ontstond tijdens het vroege Middenrijk, omstreeks 2000 v. Chr. en is gebouwd door Amenothep III en Ramses II. De tempel van Amon was in zijn glorietijd het centrum van de wereld. In dit tempelcomplex bouwden alle farao's hun eigen tempels als geschenk aan de goddelijke vader Amon. Zo groeide de tempel uit tot een ware stad waar symmetrie of logische volgorde ontbraken. De grote hypostylezaal, die door Seti I werd begonnen en door Ramses II werd voltooid, is een schoolvoorbeeld van de grootsheid van het oude Egypte. De kolossale zuilen met papyruskapiteel stellen bomen voor in een heilige tuin. In het midden ligt de processiegang.

Vallei der koningen en koninginnen

Door het belang van Thebe als hoofdstad van het Rijk is het logisch dat de machtshebbers ook in deze buurt werden begraven. De plaats van de necropolis is ook niet toevallig gekozen. Ze ligt op de westelijke oever van de Nijl, de kant waar 's avonds de zon ondergaat en Ra zijn weg naar de onderwereld verder zet. Als u vanaf de oostelijke oever naar het landschap aan de overkant kijkt heeft de berg veel weg van een afgeknotte piramide. Alle graven zijn volgens hetzelfde patroon in de rotsen uitgegraven en vertonen prachtige muurschilderijen. Aan het einde van een gangencomplex lag het graf van de koning:  een sarcofaag van steen. Het gezicht van zijn mummie werd bedekt met een gouden masker. De graven van de koninginnen lijken op die van de koningsgraven maar zijn eenvoudiger in opzet maar met een verfijnder decoratie.

De tempel van Hatsjepsoet

Koningin Hatsepsoet is één van de uitzonderingen in de geschiedenis van het oude Egypte. Zij was een vrouw die het tot farao bracht. Via een gewiekste politiek zette zij de mannelijke troonopvolger aan de kant en greep zelf de macht over het koninkrijk. Het sprak voor zich dat ook zij haar eigen tempel zou hebben. De tempel van Hatsjepsoet staat in de Deir al-Bahari vallei en is een half in de rotsen uitgehouwen graftempel. De tempel is karakteristiek omwille van de terrassen structuur. De hoogtepunten van deze tempel liggen op het tweede terras waar we de noordelijke geboortekamer en de zogenaamde Poentzaal vinden. Zij blinken uit door hun reliëfs. Tijdens de regering van President Nasser werd een deel van de tempel "gerestaureerd" door de Russen. Maar ze hebben het bouwwerk meer kwaad dan goed gedaan.

De kolossen van Memnon

De gigantische kolossen van Memmon bewaken de westelijke Nijloever en de necropolis. Oorspronkelijk stonden ze voor de pyloon van een enorme tempel. Nu staan de beeltenissen van Amenhotep III er wat verweesd bij. Maar ze hebben niets ingeboet aan indrukwekkendheid.

De tempel van Horus

Volgens de Egyptisch mythologie is Horus de zoon van Isis en Osiris. Hij is de zonnegod en regeert tevens over de wind. Horus wordt voorgesteld als een Koninklijke valk, getooid met de dubbele kroon van het boven- en benedenrijk. De tempel van Edfu is na die van Karnak de grootste van Egypte en ook de best bewaarde. De bouw van de tempel begon in 237 v. Chr. onder Ptolemaeus III maar werd pas 180 jaar later voltooid. Nu ligt de tempel een kleine twee kilometer landinwaarts van de Nijl oever. Oorspronkelijk werd hij gebouwd aan de oever. Het is ook hier dat zich de Nijl meter bevindt. Naarmate de sterkte van de overstroming van de Nijl, steeg of daalde het niveau van de Nijl meter en konden de priesters hun farao adviseren of het al dan niet een vruchtbaar jaar werd. Op die manier kon men de belastingen op een eerlijke manier bepalen. Aangezien de tempel nu een eindje van de Nijl ligt wordt u er traditioneel naar toe gebracht per koets. Deze rit is inbegrepen in het geheel van het bezoek en wordt betaald door de Sonesta St George I. Het schrikt de koetsiers echter niet af om extra geld te vragen aan hun passagiers. Laat u dus niet beetnemen.

De tempel van Kom Ombo

De betoverende dubbele tempel van Kom Ombo staat op een zandduin in een bocht van de Nijl. Nadat de priesters de tempel aan zijn lot overlieten werd hij helemaal onder het zand bedolven. De site werd lange tijd bewoond door Kopten die een aantal reliëfs vernielden. De lokale bevolking gebruikte de overblijfselen van het heiligdom als steengroeve om hun woningen te bouwen. En alsof dat niet genoeg was spoelde de Nijl nog een deel van het oude terras weg. Wat overblijft van de huidige tempel werd eveneens door de Ptolemeeën gebouwd. Het westelijke deel van de tempel werd gewijd aan de god Haroeris (sperwer) en het oostelijke deel aan de god Sobek (krokodil). De tempel is over zijn lengte verdeeld en gelijk ingedeeld voor de beide goden. Ieder heeft zijn eigen ingang, portieken, pylonen en altaar. Deze tempel was een soort van medisch bedevaartoord waar de mensen op af kwamen om genezen te worden van hun kwalen. Volgens inscripties blijkt dat de priesters hier over een, voor die tijd, grote medische kennis beschikten.

De tempel van Philae

Volgens de legende zou Isis op Philae het hart gevonden hebben van haar gemaal Osiris. Isis was één van de belangrijkste godinnen van het Egyptisch pantheon. Haar cultus heeft nog eeuwen verder geleefd na de val van het Egyptische en zelfs het Romeinse Rijk. De oorspronkelijke tempel werd gebouwd door de Ptolemeeën. De Romeinen voegden er later een aantal onderdelen aan toe zoals de poort van Hadrianus en de nooit voltooide kiosk van Trajanus. Oorspronkelijk stonden de gebouwen op het eilandje Philae, maar na de bouw van de eerste dam kwam dit geregeld onder water. Bij het bouwen van de Grote Dam tijdens de jaren zeventig werden de gebouwen met de steun van UNESCO afgebroken en verhuisd naar de huidige locatie op het eilandje Agilka. 's Avonds vindt hier een prachtig klank- en lichtspel plaats. Vraag er naar aan de receptie van de boot. Zij kunnen u helpen met het regelen van de tickets en het vervoer. 

De onvoltooide obelisk

Uit de granietgroeven in het Zuidoosten van Aswan haalden de farao’s de steenblokken voor hun tempels, standbeelden, sarcofagen en obelisken. Heel bijzonder is de onvoltooide obilisk. In deze steengroeve konden de archeologen leren welke technieken in het oude Egypte werden gebruikt om deze gigantische rotsblokken om te vormen tot ware kunstwerken. Met zijn lengte van 42 m en gewicht van ongeveer 1170 ton zou hij alle andere obelisken hebben overtroffen. Maar de rots vertoonde onvolkomenheden en men heeft het gevaarte nooit afgewerkt. Achteraf lijkt men te hebben geprobeerd om nog een kleinere obelisk uit het geheel te recupereren, maar dat is ook mislukt.

Feluccatocht op de Nijl

U kan op de Nij niet naast de overal tegenwoordige sierlijke feluccas kijken. Ze bevaren al sedert mensenheugenis deze machtige stroom. Hun stuurlui kennen de wind en de stroming op hun duimpje en kunnen er zonder probleem tegen opvaren. Het lukt ze zelfs om een felucca zonder anker statisch op dezelfde plaats te houden. De felucca wordt nog steeds gebruikt voor zijn oorspronkelijk doel, vissen en goederen transporteren. Maar sedert een paar decennia is daar nog een taak bijgekomen. Toeristen rondvaren. En op deze reis willen we u het ontspannende genot van een tocht aan boord van deze ranke zeilboten niet onthouden.  De tocht brengt u rond Elephantine. Dit eiland meet ongeveer een kilometer op 500 meter en is de oudste nederzetting van Aswan. Zesduizend jaar geleden woonden hier reeds mensen. Nu zijn er twee Nubische dorpen gevestigd en ook een klein museum. Een volgende stop op het zeiltochtje is de Botanische Tuin van Kitchener. Lord Kitchener werd op het einde van de 19de eeuw naar Egypte gestuurd om het koloniale leger te hervormen en de Soedan voor het Britse Imperium te heroveren. Op een eilandje richtte hij een botanische tuin in waar hij een grote verzameling Afrikaanse bomen en planten samenbracht. Het eiland van Kitchener is een pure oase van rust. Op een heuvel aan de linkeroever prijkt het mausoleum van Aga Khan, de leider van de Ismaëlieten. Het prachtige bouwwerk heeft een grote koepel en is opgetrokken uit roze zandsteen. Het is echter niet open voor het publiek.

De stuwdammen van het Nassermeer

Tijdens de jaren vijftig voldeed de oude dam die door de Britten werd gebouwd tussen 1898 en 1902 niet meer. Met de financiële steun van de toenmalige Soviet Unie werd tussen 1960 en 1971 door 30000 Egyptenaren en 1900 Russen gewerkt aan de nieuwe hoge dam. Het bouwwerk is bijna 4 km lang en 111 m hoog. De dam levert tegenwoordig elektriciteit en irrigatie voor heel Egypte. Maar voor het erfgoed van Egypte werd het een ware ramp. Alhoewel UNESCO met enorme investeringen er in slaagde een groot deel van de belangrijkste tempels in veiligheid te brengen en archeologen een race tegen de tijd voerden om zoveel mogelijk te recupereren en te catalogeren is toch het grootste deel van het Nubische erfgoed voorgoed naar de bodem van het meer verdwenen. De waterhuishouding is ook dermate veranderd dat door het gigantische stuwmeer de atmosfeer vochtiger is geworden waardoor de overgebleven kunstwerken worden aangetast en dreigen in de loop van de komende jaren te verpulveren.

De tempel van Esna

De tempel van Esna is aan de god Chonso gewijd. Hij is de scheppergod en ook verantwoordelijk voor de overstroming van de Nijl. Niet onbelangrijk omdat de overstromingen voor de welvaart van het land zorgden. In het Oude Rijk had Chonso de gedaante van een ram. Tegen het einde van het Oude Rijk kreeg hij zijn menselijke gedaante en werd dan als een man met ramskop afgebeeld. Zijn werktuig is de pottenbakkersschijf waarop hij de mens vormt. De tempel ligt in een kuil diep onder het niveau van de huidige stad Esna. De tempel werd op de fundamenten van een tempel uit de 18de dynastie gebouwd. De huidige tempel dateert uit de Grieks – Romeinse tijd en er is, met uitzondering van de eerste hupostyle zaal niet bijster veel van overgebleven. Dit deel van de tempel ontstond tijdens de regering van keizer Claudius (41-54). De reliëfs op de wanden van de hypostylezaal zijn uit de periode tussen Ptolomaeus VI en keizer Decius aangebracht. De hypostylezaal telt 24 zuilen. In de kapitelen zijn allerlei bloem - en plantmotieven verwerkt. Aan de noordelijke muur zijn de vijanden van Egypte afgebeeld. Ze worden samen met vissen en vogels in een slagnet gevangen. Aan de westelijke muur ziet u de God Chonso die als offerande het pottenbakkerswiel krijgt waarop hij volgens de overlevering de mensheid uit klei schiep. De teksten beschrijven hoe hij deze scheppingsmachine in de buik van de vrouw plaatste. Het plafond is versierd met astronomische afbeeldingen en symbolen van de dierenriem. Op de buitenmuren staan de gebruikelijke voorstellingen van een koning die zijn vijanden verslaat.

Abu Simbel (facultatief)

260 km ten zuiden van Aswan, in het hart van Nubië, liggen de meest indrukwekkende monumenten van het oude Egypte: de rotstempels van Abu Simbel. Beide tempels werden gebouwd tussen 1290 en 1224 v Chr tijdens de regeerperiode de machtigste van alle farao's uit de geschiedenis van Egypte: Ramses II. Een bezoek aan Abu Simbel is een must en één van de hoogtepunten van een bezoek aan Egypte. Zelfs als u al ernstige symptomen van tempelmoeheid begint te vertonen na een bezoek aan steden als Aswan en Luxor is Abu Simbel een MUST. Het bezoek aan Abu Simbel gebeurt per vliegtuig of per autocar. De reservatie van deze excursie dient aan boord te gebeuren. Hier zal men u ook informeren omtrent de mogelijkheden en de kostprijs.

Tijdens de 66 jaar dat Ramses II regeerde heeft hij, naast zijn bouwijver in Thebe, nog zeven tempels in Nubië gebouwd. Twee ervan staan in Abu Simbel. De grote tempel is gewijd aan de triade van Amon-Re, Re-Harakty en Ptah (God van de duisternis). Maar de dieper liggende motieven voor de bouw van het complex midden in de Nubische woestijn en aan de grens van het Egyptische rijk waren de zelfverering van Ramses II en het tonen van zijn macht aan de Nubiërs. Zijn liefde voor Nefertari ligt ook deels aan de grondslag aan de bouw.

Toen President Nasser besliste om de grote dam bij Aswan aan te leggen liep Abu Simbel en een groot aantal andere antieke tempels en heiligdommen het gevaar om in het Nassermeer te verdwijnen. Tijdens de grootste reddingsactie die Unesco ooit organiseerde werden de twee tempels tussen 1964 en 1968 naar een hoger gelegen plaats verhuisd. Tijdens deze gigantische operatie werd de tempel in 17.000 stukken gezaagd en op de huidige plek, 65 meter hoger dan de oude locatie, weer opgebouwd. Om de indruk van een rotstempel te behouden werd aan de achterzijde van de tempel een betonnen koepel gebouwd. Van de zeven rotstempels die Ramses II liet bouwen zijn er vier helemaal of gedeeltelijk gered voordat het Nassermeer volstroomde.

De Grote tempel van Ramses II
De 20 meter hoge beelden staan met veel machtsvertoon voor de rotspylonen van de Grote Tempel. Deze beelden werden ter plekke, net als de tempel zelf uit de rotsen gehouwen. Het is duidelijk te zien dat de tempel tot de verheerlijking van Ramses diende. Hij staat hier immers als gelijke van de goden zelf afgebeeld.

Het "Licht" in de tempel
De tempel is zo georiënteerd dat tweemaal per jaar, op 22 februari en 22 oktober, de verjaardag en de kroningsdatum van Ramses II, de eerste stralen van de ochtendzon recht in het 64 m dieper gelegen heiligdom binnendringen. De stralen reiken ongestoord doorheen de lengte van de tempel tot aan het allerheiligste, en verlichten de beelden van de goden tegen de achtermuur. Alleen Ptah, de God van de duisternis, wordt niet beschenen. Tijdens dit fenomeen wordt het beeld van Ramses II als laatste belicht waarna de zonnestralen de beelden verlaten en uit de tempel verdwijnen.

De kleine tempel van Hathor
Rechts van de Grote tempel staat de kleinere tempel van Hathor. Ramses II liet deze tempel bouwen voor Nefertari. De façade bestaat uit zes  staande beelden, vier van Ramses II en twee van Nefertari. Zij wordt hier even groot afgebeeld als haar gemaal  wat zeer uitzonderlijk is voor het oude Egypte. De kolossen worden geflankeerd door de prinsen en prinsessen.